İş Kanununa Tabi Olmayan İşçiler

4857 sayılı iş kanunun amacı işverenler ile bir iş sözleşmesine dayanarak çalıştırılan işçilerin çalışma şartları ve çalışma ortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemektir. Ancak; 4857 sayılı İş Kanunu, tüm işçiler ve işverenler için hazırlanmamıştır.  Bazı işler başka kanunlarla düzenlenmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 4. maddesinde, İş Kanunu kapsamına girmeyen işler açıkça düzenlenmiştir. Şöyle ki;

 

4857 Sayılı İş Kanunu

''Madde 4- Aşağıda belirtilen işlerde ve iş ilişkilerinde bu Kanun hükümleri uygulanmaz;

 

a) Deniz ve hava taşıma işlerinde,

b) 50'den az işçi çalıştırılan (50 dahil) tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerlerinde veya işletmelerinde,

c) Aile ekonomisi sınırları içinde kalan tarımla ilgili her çeşit yapı işleri,

d) Bir ailenin üyeleri ve 3 üncü dereceye kadar (3 üncü derece dahil) hısımları arasında dışardan başka biri katılmayarak evlerde ve el sanatlarının yapıldığı işlerde,

e) Ev hizmetlerinde,

f) (…) (1) çıraklar hakkında, (1)

g) Sporcular hakkında,

h) Rehabilite edilenler hakkında,

ı) 507 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Kanununun 2 nci maddesinin tarifine uygun üç kişinin çalıştığı işyerlerinde

 

 Şu kadar ki;

 

a) Kıyılarda veya liman ve iskelelerde gemilerden karaya ve karadan gemilere yapılan yükleme ve boşaltma işleri,

b) Havacılığın bütün yer tesislerinde yürütülen işler,

c) Tarım sanatları ile tarım aletleri, makine ve parçalarının yapıldığı atölye ve fabrikalarda görülen işler,

d) Tarım işletmelerinde yapılan yapı işleri,

e) Halkın faydalanmasına açık veya işyerinin eklentisi durumunda olan park ve bahçe işleri,

f) Deniz İş Kanunu kapsamına girmeyen ve tarım işlerinden sayılmayan, denizlerde çalışan su ürünleri üreticileri ile ilgili işler,

 Bu Kanun hükümlerine tabidir.’’

 

 

Deniz taşıma işleri, Deniz İş Kanunu’na bağlı olduğu için İş Kanunu kapsamı dışında yer almaktadır. Ancak; kıyılarda veya liman ve iskelelerde gemilerden karaya ve karadan gemilere yapılan yükleme ve boşaltma işleri ile denizlerde çalışan su ürünleri üreticileri ile ilgili işler İş Kanunu kapsamında değerlendirilmektedir.

 

 

Hava taşıma işleri de İş Kanunu kapsamında değerlendirilmemektedir. Borçlar Kanunu’nun hükümleri hava taşıma işlerinde geçerli olur. Ancak; havacılığım tüm yer hizmetlerinde çalışanlar ise İş Kanunu’na tabidir. Pilot, uçuş hostesi, kabin memuru gibi uçuş personeli ise iş kanununa tabi değildir. Yargıtay’a göre bu gibi personelin işçilik hakları Asliye Hukuk Mahkemelerince belirlenmektedir.

 

 

Bu tarz işyerlerinde ve işletmelerde görev alan kişiler, Borçlar Kanunu’nun 313. Maddesi ve devamındaki maddelere tabidir. Ancak; tarım sanatları ile tarım aletleri, makine ve parçalarının yapıldığı atölye ve fabrikalarda görülen işler ile tarım işletmelerinde yapılan yapı işlerinde çalışan işçiler İş Kanunu’na tabidir.

 

 

Bir ailenin 1. dereceden başlamak üzere, 3. derece de dahil olmak üzere, 3. dereceye dek akrabalık bağları olan bireyler arasında; dışarıdan başka birisinin katılmadığı hâlde evlerde ve el sanatlarının yapıldığı halı dokuma işleri gibi işlerde İş Kanunu hükümleri geçerli değildir.

 

 

Yemek, temizlik,çamaşır ve bakım gibi gündelik ev işlerinde çalışanlar İş Kanunu kapsamında değerlendirilmemektedir. Bu kişiler ve işverenleri arasındaki hukuki ilişki, Borçlar Kanunu kapsamında değerlendirilmektedir.

 

 

İş Kanunu’nun iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili hükümlerindeki hakları saklı kalmak şartıyla; çıraklar İş Kanunu kapsamında yer almaz.

 

 

Sporcular, İş Kanunu’na göre değerlendirilmezken; bu kişilerin bir kulüp çatısı altındaki çalışmaları Borçlar Kanunu’nun hizmet akdi ile ilgili hükümlerinde kendilerine yer bulur.

 

 

Hastalık, kaza gibi durumlar sonrasında çalışma kabiliyetinde kayıp veya azalma gözlenen personellerin, tedavileri sonrasında işe tekrar alıştırılmaları için özel merkezlerde yaptırılan çalışmalarda İş Kanunu hükümleri uygulanmaz.

 

 

507 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Kanunu’nun 2. maddesinin tarifine uygun, üç ve daha az işçinin çalıştığı işyerlerinde İş Kanunu hükümleri uygulanmaz.

 

507 Sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Kanunu

‘‘Madde 2- İster gezici olsun, ister bir dükkanda veya bir sokağın belli yerinde sabit bulunsunlar, ticareti sermayesi ile birlikte vücut çalışmalarına dayanan ve geliri o yer gelenek ve teamülüne nazaran tacir niteliğini kazanmasını icap ettirmeyecek miktarda sınırlı olan ve bu bakımdan ticaret sicili ve dolayısiyle ticaret ve sanayi odasına kayıtları gerekmeyen, aynı niteliğe (Sermaye unsuru olsun, olmasın) sahip olmakla beraber, ayrıca çalıştığı sanat, meslek ve hizmet kolunda bilgi, görgü ve İhtisasını değerlendiren hizmet, meslek ve sanat, sahipleriyle bunların yanlarında çalışanlar ve geçimini sınırlı olarak kamyonculuk, otomobilcilik ve şoförlükle temin eden kimselerin birinci maddede belirtilen amaçlarla kuracakları odalar bu kanun hükümlerine tabidir.’’

 

Avukat Ahmet AKYÜZ / İZMİR

 

 

#İzmir işçi avukatı  #İzmir iş davası avukatı  #İzmir işçi alacak avukatı  #İzmir iş mahkemesi avukatı  #Gaziemir işçi avukatı  #Ege serbest bölge işçi avukatı #Gaziemir serbest bölge iş davası tazminat avukatı

#İzmir gaziemir iş tazminat avukatı  #kapıcılar tazminat alabilir mi #ev temizliği işçi davası izmir  #temizlikçi kıdem tazminatı avukatı #ev yardımcısı iş hukuku davası avukatı #evde yaşlı bakım tazminat hukuku avukatı

#Gaziemir Sarnıç İşçi Avukatı  #Menderes işçi avukatı  #Torbalı iş davası avukatı  #en iyi iş mahkemesi avukatı izmir #İzmir hakarımı alamıyorum avukat yardım #çıkış parası avukat iş davası #iş davası arabulucuk avukatı izmir